MMG Ankara Şubesi üyeleri ITC Firmasının Ankara Mamak Çöplüğünde yürüttüğü “Biyokütleden enerji üretimi ve Atık sahası ıslahı ve depolama gazından enerji üretimi” projesini yerinde görmek ve yetkililerden bilgi almak amacıyla bir teknik gezi düzenledi.

Bu geziye MMG Ankara Şube Başkanı Yılmaz Ada, Ankara Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Sayın Yunus Aluç, Ankara Büyükşehir Belediyesi Sağlık Dairesi Başkanı Sayın Fatih Hatipoğlu ve yoğun kar yağışına rağmen üyelerimizden oluşan 20 kişilik bir grup katıldı.

Gayet verimli ve keyifli geçen bu gezimizde ITC Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Ali Kantur  ve Genel Müdür Erdoğan Göğen hazır bulunduğu gezide Ali Kantur genel bir bilgilendirme sunumu gerçekleştirdi. Program, çalışmaların yapıldığı mekânların gezilip görülmesi ve atık ısının değerlendirilerek oluşturulan serada üretilen domateslerin toplanmasıyla son buldu.

Daha önce Tepe Grubunun CEO’su olarak iş hayatına devam eden ve halen ITC Firmasının ortağı ve Yönetim Kurulu Başkanlığını yapan Sayın Ali Kantur sunumuna bu işe sofistike bir amaç ve bir hayalini gerçekleştirme uğruna başladığını, Ülkemiz ve Dünyamız için model teşkil edecek bir proje olmasını amaçlayan bir uğraşının olmasını hedeflediğini vurgulayarak başladı.

Ankara çöplüğüne dünyanın en modern geri dönüşüm tesisini kurduklarını belirten Ali Kantur, Ankara çöplüğüne 250 milyon dolarlık yatırım planlandığını ve bugüne kadar 50 milyon dolar üzerinde yatırım yapıldığını, 49 yıllığına aldıkları Adana çöplüğüne de 50 milyonluk yatırım yaparak modern bir geri dönüşüm merkezi kurmayı hedeflediklerini bildirdi.

Ankara'da günlük 4 bin ton, Adana'da ise bin 500 ton çöp üretildiğini belirten Kantur, “Türkiye'de günlük teorik olarak 70 bin çöp üretiliyor, bunun 40 bin tonuna ulaşabilirsiniz. Böyle bakıldığı zaman Türkiye'nin çöpünün yüzde 14'ünü teorik olarak almış oluyoruz. Antalya ve İzmir çöplüklerini de alırsak bu oran yüzde 25'e ulaşır” dedi.

Mamak çöplüğü geri dönüşüm tesisinin çöp teknolojileri konusunda dünyanın en önemli merkezlerinden biri haline geldiğini kaydeden Kantur, “Geçtiğimiz haftalarda İstanbul'da yapılan IMF-Dünya Bankası toplantılarının açılışında Dünya Bankasının finanse edip de karşılığında yeşil bir teknolojinin yaratıldığı bir yer olarak sadece bizim filmlerimiz gösterildi. Dünyada ve Türkiye'deki yerel yönetimler sürekli merkezimizi görmeye geliyorlar” diye konuştu.

Son olarak Mamak geri dönüşüm tesisini İzmir ve Antalya belediye başkanlarının gezdiğini, İstanbul yerel yönetimi ile de görüştüklerini belirten Kantur, “Yatırım için çok hızlanmak istemiyoruz. Teknolojiyi oturtmak için zamana ihtiyacımız var. Gelecek sene için bir şehir, 2011'de de iki şehir alırız. Bunun için de en hazırlıklı yerel yönetim kimse ve en çok hangi yerel yönetim yanımızda olursa orayı alırız. Çok yorucu bir iş yapıyoruz, yerel yönetimin yanımızda olması şart” dedi. Kantur, 2011'de de şirket olarak yurt dışına açılmayı hedeflediklerini kaydetti.

Ankara çöplüğünden yılda 17 megavata yakın elektrik enerjisi üretildiğini belirten Kantur, Türkiye'de günlük üretilen 70 bin ton çöpün 40 bin tonuna ulaşılabileceğini vurguladı ve ulaşılabilir çöpten yılda 500-600 megavat (MW) enerji üretilebileceğini bildirdi. Kantur, “Bu da Türkiye'nin toplam elektrik üretiminin yüzde 2,5'u demek. Bu da doğal gaz ithalatının yüzde 5 azalması anlamına geliyor” dedi.

Çöp meselesinin halledilmesi için Yenilebilir Enerji Kanunun mutlaka revize edilmesi gerektiğini ifade eden Kantur, Mecliste olan Yenilenebilir Enerji Kanunu ile devlet tarafından alınacak enerjinin kilovat başına 14 avro/cent olarak öngörüldüğünü anlatan Kantur, “Şu anda devlet teşviği 5,5 avro/cent, bizim satışımız ise 7-7,5 avro/cent. Yurt dışında ise ortalama 20 avro/cent. Söz konusu kanun çıkarsa çöpten elektrik üretmek avantajlı hale gelir ve 5-10 yıl içinde Türkiye'de çöp sahalarına ihtiyaç duymayız” dedi.

Çöpten elektrik üretmenin ilk aşamasının doğru bir depolama yaparak gazı bertaraf etmek, daha sonra da doğru bir ayrıştırma yapmak olduğunu anlatan Kantur, bu konularda dünyadaki en iyi teknolojileri kullandıklarını söyledi.

Türkiye çöplüklerinde bulunan çöpün yüzde 50'ye yakının organik sulu çöp olduğuna işaret eden Kantur, bu çöpleri bakterilerin parçalamaları için özel depolarda çürütmeye tabi tuttuklarını ve sonucunda metan gazı elde ettiklerini kaydetti.

Geri kalan çöpün mikrobiyoloji ve rafineri teknolojisi yakıp hidrokarbonlarına ayırdıklarını kaydeden Kantur, bundan da “singaz” üretildiğini söyledi. Singazın yüzde 60'ının azot, yüzde 40'ının karbonmonoksit, hidrojen ve metan gazı olduğunu söyleyen Kantur, şöyle konuştu:

“Yakma sırasında çıkan singazdan da elektrik üreteceğiz. Singazın yanında kül çıkıyor, bunu da briket ve yol yapımında kullanmayı planlıyoruz. Elektrik üretiminde çıkan ısıyı kullanmak için de seralar kurduk. Şu anda domates üretiyoruz. Bu arada karbondioksiti de oksijene çevirmiş oluyoruz. Bir başka projeye de başlıyoruz. Alg denilen tek hücreli yosunlar var. Bunlar daha çok karbondioksit tüketiyor. Bunlara daha fazla karbondioksit yedirebiliriz. Teorik bakarsak çöplüğe 100 giren çöpü 15-20 seviyelerine getiriyoruz.”

Metan gazının da elektrik enerjisine dönüştürüldüğünü anlatan Kantur, bu teknoloji ile karbondioksite göre atmosfere 21 kat daha zararlı olan metan gazının havaya salınımının azaltıldığı için “karbondioksit sertifikası” aldıklarını söyledi.

Bu arada “karbondioksit sertifikası”; Kyoto İklim Protokolünde imzası bulunan bir ülkenin karbondioksit salınım kotasını aşması durumunda henüz kotasını doldurmamış bir diğer ülkeden para karşılığı kota satın alması esasına dayanan emisyon ticareti anlamına geliyor. Söz konusu sertifikaya sahip şirketler de havaya salınımını engelledikleri karbondioksite göre para kazanıyorlar.

Ankara'da günlük 4 bin ton çöp üretildiğini belirten Kantur, “Şimdi biz çöp kamyonlarında değişiklik yapılarak ayrıştırılmış şekilde çöp toplanabilir mi diye araştırma yapıyoruz. Şu anda da Ankara'da 100 bin konutta evde ayrıştırma yaptırıyoruz. Böylece hem ayrıştırma neye mal oluyor, hem de ayrıştırılan malzemelerin içinden ne çıkıyor ona bakacağız” dedi.

Gelişmiş ülkelerde sokaktan çöp toplanmadığını, Türkiye'de de sokaktan çöp toplanmasından vazgeçilmesi gerektiğini söyleyen Kantur, “Çöpler sokaktan toplandığı için belirli bir saatten sonra sokaklar, caddeler pislik içinde kalıyor. Bir de sokak toplayıcıları çöpü çalıyor. Ankara'da böyle bine yakın toplayıcı var” diye konuştu.

Ankara'da çöp toplayıcıları nedeniyle cam ve kağıt gibi geri dönüşümü olan çöplerin kendilerine hiç gelmediğini, hatta kendilerinin sokaktan çalanlardan ayrıca bu çöpleri satın aldıklarını söyledi.

TEKNİK GEZİ PROGRAMINDA İNCELEME YAPILAN MAHALLER

Atık Sahası Islahı ve Depolama Gazından Enerji Üretimi

Hızlı kentleşme ve nüfus artışı beraberinde çeşitli riskler barındıran kontrolsüz depolama alanları sorununu doğurmuştur. Atıkların vahşi depolama yapılarak uzaklaştırılması çöplük alanlarının etrafında kötü koku ve görüntü, salgın hastalıklar ve patlama riski, sera etkisine yol açan gazların atmosfere salınımı ve doğal kaynakların kirlenmesi gibi olumsuz etkilerle sürdürülemez bir hal almıştır. ITC tarafından uygulanmakta olan teraslama, sızıntı suyunun ve depolama gazının toplanması ve bertaraf edilmesi gibi ıslah çalışmaları neticesinde koku problemi ve patlama riski ortadan kaldırılmakta, kontrol dışı oluşan gazların ve sızıntı suyunun çevreye zarar vermeden bertarafı sağlanmakta bunun sonucunda çöplük alanlarının çevresinde yerleşim alanları ve iş merkezleri oluşmasına imkan sağlanmaktadır.

Depolama sahasında oluşan gazlar, yatay ve dikeyde yerleştirilen borulama sistemiyle toplanmakta ve gaz motorlarında elektrik enerjisine dönüştürülmektedir. Böylece, depolama alanlarında oluşan ve karbondioksite göre 21 kat daha zararlı olan metan gazının neden olduğu sera etkisinin de önüne geçilmektedir. Ankara Mamak Katı Atık Alanının ıslahı kapsamında birikmiş metan gazının bertarafı neticesinde Ocak 2009 itibariyle 22,6 MW kapasiteye ulaşılmıştır. Böylece, Mamak Katı Atık Depolama Alanı içerisindeki enerji santrali dünyadaki benzer uygulamalar arasında tek saha içerisinde en büyük kapasiteli santrallerden biri olmuştur.

Anaerobik Çürütme tankları

Depolanacak atık miktarını en aza indirmek konusunda ülkemiz koşullarında uygulanması gereken en etkin çözümlerden biri biyokütleden enerji ve kompost üretilmesidir. Söz konusu yöntem sayesinde katı atık alanlarının iklim değişikliğine olan etkisi de ortadan kaldırılmakta olup küresel ölçekte CO2 azaltımına katkıda bulunulmaktadır. Evsel katı atıkların %50’sinden fazlasını oluşturan sebze, meyve, park ve bahçe atıkları gibi organik atıklar tesislerimizde ayrıştırılıp fermantasyon tanklarında işlenmektedir. Burada, doğal çürüme sürecinin hızlandırıldığı optimum koşullarda metan gazı ve yüksek kaliteli kompost elde edilmektedir. Oluşan metan gazı balonlarda depolandıktan sonra motor/jeneratör ünitelerine aktarılarak elektrik enerjisine çevrilmektedir. Dünyadaki benzer uygulamalarda tek tip organik atık kullanılırken geliştirdiğimiz sistem, karışık evsel atığın kullanılmasını mümkün kılmakta olup ülkemiz çöp karakteristiğine uygun, sürdürülebilir, özel bir çözümdür.

Atık Hazırlama Tesisi

Atık karakterizasyonuna uygun olarak tasarlanan tesislerde, atıklar cinslerine göre ayrıştırılabilmektedir. Evsel katı atıklardan enerji ve kompost elde edilmesinin yanı sıra kağıt, plastik, cam, metal gibi geri dönüştürülebilir atıklar ekonomiye kazandırılmaktadır.